Người bị cảm cúm nên kiêng ăn gì?

Một điểm cần lưu ý là đồ lạnh hoặc các sản phẩm từ sữa không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn. Một số người cảm thấy thức ăn lạnh làm họng khó chịu, nhưng với người khác, đồ lạnh lại dễ ăn và hỗ trợ bổ sung chất lỏng. Tương tự, nếu vẫn dung nạp được sữa và các chế phẩm từ sữa, không cần loại bỏ chúng chỉ vì đang bị cúm. Cách phù hợp là theo dõi triệu chứng và điều chỉnh thực phẩm theo khả năng dung nạp của cơ thể.

Rượu bia và đồ uống có cồn

Rượu bia là nhóm nên hạn chế rõ ràng khi đang bị cảm cúm. Khi sốt, ăn uống kém hoặc đổ mồ hôi, cơ thể đã có nguy cơ thiếu nước; sử dụng đồ uống có cồn có thể khiến việc duy trì đủ nước trở nên khó khăn hơn.

Rượu bia cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ trong khi nghỉ ngơi là một phần quan trọng của quá trình hồi phục. Nếu đang dùng thuốc điều trị triệu chứng hoặc thuốc theo chỉ định, việc uống rượu còn có thể không phù hợp với một số loại thuốc.

Trong thời gian bị cúm, nên ưu tiên nước lọc, nước canh, súp hoặc dung dịch bù nước phù hợp thay cho đồ uống có cồn. Các hướng dẫn chăm sóc cúm tại nhà đều nhấn mạnh việc uống đủ chất lỏng để hạn chế mất nước.

Đồ uống chứa nhiều caffeine

Cà phê đậm, nước tăng lực và những đồ uống chứa lượng caffeine cao không phải lựa chọn lý tưởng khi cơ thể đang mệt mỏi hoặc có nguy cơ mất nước.

Caffeine còn có tác dụng kích thích, vì vậy dùng nhiều có thể làm một số người khó nghỉ ngơi hoặc khó ngủ. Điều này đặc biệt bất lợi nếu người bệnh vốn đã mất ngủ do ho, nghẹt mũi hoặc sốt.

Không nhất thiết mọi người đều phải loại bỏ hoàn toàn caffeine. Nếu vẫn muốn uống trà hoặc cà phê, nên dùng lượng vừa phải, đồng thời bảo đảm uống đủ nước trong ngày. Với người bị tiêu chảy hoặc khó chịu đường tiêu hóa, hạn chế caffeine càng có ý nghĩa vì nó có thể khiến triệu chứng tiêu hóa trở nên khó chịu hơn.

Thực phẩm nhiều đường và đồ uống quá ngọt

Bánh kẹo, nước ngọt, trà sữa và các loại đồ uống chứa nhiều đường bổ sung nên được hạn chế trong thời gian bị cảm cúm.

Những thực phẩm này thường cung cấp nhiều năng lượng nhưng ít chất dinh dưỡng cần thiết hơn so với một bữa ăn cân đối. Nếu đồ ngọt chiếm phần lớn khẩu phần, người bệnh có thể ăn ít hơn các nguồn protein, rau củ, trái cây và thực phẩm giàu dinh dưỡng khác.

Đặc biệt, không nên dùng nước ngọt hoặc đồ uống nhiều đường thay cho nước trong suốt cả ngày. Khi mục tiêu quan trọng là giữ đủ nước, nước lọc, nước dùng, súp hoặc thức uống bù nước phù hợp thường là lựa chọn thực tế hơn.

Đồ chiên rán và món quá nhiều chất béo

Gà rán, khoai tây chiên, thức ăn nhanh và các món chứa nhiều dầu mỡ nên được hạn chế nếu người bệnh đang chán ăn, đầy bụng, buồn nôn hoặc khó tiêu.

Khi bị cúm, nhiều người không có cảm giác thèm ăn như bình thường. Trong trường hợp này, một khẩu phần nhiều chất béo có thể tạo cảm giác nặng bụng và khiến việc duy trì lượng thức ăn cần thiết trở nên khó khăn.

Có thể chuyển sang những cách chế biến nhẹ hơn như luộc, hấp, hầm hoặc nấu súp. Mục đích không phải kiêng hoàn toàn chất béo mà là lựa chọn món dễ ăn và phù hợp với tình trạng tiêu hóa hiện tại.

Đồ ăn quá cay khi đang đau họng hoặc khó chịu đường tiêu hóa

Món cay không phải thực phẩm bắt buộc phải loại bỏ ở tất cả người mắc cúm. Tuy nhiên, ớt, sa tế hoặc những gia vị cay mạnh có thể làm một số người cảm thấy họng bị kích ứng, chảy nước mũi nhiều hơn hoặc khó chịu ở dạ dày.

Nếu ăn cay khiến ho, đau họng, trào ngược hoặc buồn nôn rõ hơn, nên tạm thời giảm độ cay và lựa chọn món có gia vị nhẹ.

Ngược lại, nếu cơ thể vẫn dung nạp tốt thì không có lý do phải kiêng toàn bộ gia vị chỉ vì mắc cúm. Đây là nhóm thực phẩm cần điều chỉnh theo triệu chứng thay vì áp dụng một quy tắc cứng nhắc.

Thực phẩm khó ăn hoặc làm buồn nôn nặng hơn

Khi cúm đi kèm chán ăn, buồn nôn hoặc khó chịu ở dạ dày, những món có mùi quá mạnh, khẩu phần quá lớn hoặc thực phẩm khiến người bệnh cảm thấy ngấy nên được tạm thời hạn chế.

Thay vì cố ăn một bữa lớn, có thể chia thành những phần nhỏ hơn và lựa chọn thức ăn dễ dung nạp. Nếu đang buồn nôn, một số người cảm thấy các món đơn giản như bánh mì, cơm, cháo hoặc thức ăn ít gia vị dễ ăn hơn.

Có cần kiêng đồ lạnh khi bị cảm cúm không?

Không có cơ sở để xem mọi đồ ăn hoặc thức uống lạnh là thực phẩm bắt buộc phải kiêng khi mắc cúm.

Nhiệt độ thực phẩm chủ yếu liên quan đến cảm giác dễ chịu của từng người. Với một số người, nước ấm, canh hoặc súp ấm giúp họng dễ chịu hơn. Nhưng những người khác có thể dung nạp đồ mát hoặc lạnh tốt, thậm chí thức ăn lạnh còn dễ sử dụng khi họng đang đau.

Do đó, nếu ăn đồ lạnh khiến ho hoặc đau họng khó chịu hơn, bạn có thể tạm tránh. Nếu không gây triệu chứng, không cần loại bỏ chỉ vì quan niệm rằng mắc cúm bắt buộc phải ăn hoàn toàn đồ nóng. Cleveland Clinic cũng lưu ý rằng cả chất lỏng nóng, lạnh hoặc ở nhiệt độ phòng đều có thể góp phần bổ sung nước.

Có cần kiêng sữa và các chế phẩm từ sữa không?

Không nên mặc định rằng người bị cúm phải kiêng toàn bộ sữa, sữa chua hoặc các chế phẩm từ sữa.

Khả năng dung nạp mới là yếu tố quan trọng. Nếu uống sữa khiến bạn đầy bụng, buồn nôn hoặc cảm thấy dịch tiết trong miệng và họng khó chịu hơn, có thể giảm lượng sử dụng trong vài ngày. Nếu không gặp vấn đề, vẫn có thể sử dụng như một phần của chế độ ăn thông thường.

Điều quan trọng là không cắt bỏ một nhóm thực phẩm giàu dinh dưỡng nếu cơ thể vẫn dung nạp được chỉ dựa trên một quy tắc kiêng khem chung.

Không nên nhịn ăn hoặc kiêng khem quá mức

Cảm cúm thường gây mệt mỏi và giảm cảm giác thèm ăn, nhưng điều đó không có nghĩa người bệnh nên chủ động nhịn ăn để “đói virus” hoặc giúp bệnh khỏi nhanh hơn.

Cơ thể vẫn cần năng lượng, protein, vitamin, khoáng chất và chất lỏng trong quá trình hồi phục. Nếu ăn uống khó khăn, nên ưu tiên khẩu phần nhỏ và những món dễ dung nạp thay vì cố loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm.

Súp, nước dùng và các món mềm có thể vừa cung cấp chất lỏng vừa giúp người bệnh nhận được một phần năng lượng và dưỡng chất khi không muốn ăn nhiều. Không có một loại thực phẩm cụ thể nào có thể chữa khỏi cúm; chế độ ăn chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ cơ thể trong quá trình hồi phục.

Nên ưu tiên gì thay cho những thực phẩm cần hạn chế?

Thay vì tập trung quá nhiều vào việc “kiêng gì”, người bị cúm nên chú ý ba nguyên tắc chính:

• Uống đủ nước, đặc biệt khi sốt hoặc ăn uống kém
• Chọn thực phẩm dễ ăn và dễ dung nạp, chẳng hạn cháo, súp, nước dùng hoặc các món mềm
• Duy trì khẩu phần có dinh dưỡng, thay vì chỉ ăn đồ ngọt hoặc bỏ bữa

Nước, nước dùng và súp ấm là những lựa chọn thường được khuyến nghị để hỗ trợ duy trì lượng chất lỏng trong cơ thể. NHS và Mayo Clinic đều nhấn mạnh uống đủ nước và nghỉ ngơi trong chăm sóc cúm tại nhà.

Khi bị cảm cúm, không cần áp dụng một chế độ kiêng khem khắt khe. Những nhóm đáng hạn chế nhất là rượu bia, đồ uống nhiều caffeine, thực phẩm nhiều đường, món chiên rán khó ăn và các món cay nếu chúng làm triệu chứng nặng hơn. Đồ lạnh, sữa và nhiều thực phẩm khác không cần bị loại bỏ tuyệt đối nếu cơ thể vẫn dung nạp tốt. Quan trọng nhất là uống đủ nước, ăn được lượng dinh dưỡng phù hợp và lựa chọn thực phẩm dựa trên triệu chứng thực tế của cơ thể.