Nghị định 135 về điện mặt trời mái nhà còn hiệu lực không?

Nghị định 135 về điện mặt trời còn hiệu lực không?

Nghị định 135 về điện mặt trời không còn là cơ sở pháp lý chính áp dụng cho các dự án điện mặt trời mái nhà mới. Các cơ chế khuyến khích trước đây, đặc biệt liên quan đến giá FIT và mua bán điện, đã được điều chỉnh bằng các quy định mới phù hợp với định hướng phát triển điện mặt trời hiện nay.

Tuy nhiên, những hệ thống đã được đầu tư và vận hành theo quy định cũ vẫn được xử lý theo các quyền và nghĩa vụ đã xác lập trước đó.

Nghị định 135 hết hiệu lực từ khi nào?

Nghị định 135 gắn liền với giai đoạn phát triển mạnh của điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam. Sau khi các chính sách ưu đãi kết thúc và Nhà nước chuyển sang mô hình điện mặt trời tự sản tự tiêu, nhiều nội dung trong cơ chế cũ không còn áp dụng cho các dự án mới.

Đây là bước chuyển từ chính sách khuyến khích đầu tư bằng giá mua điện ưu đãi sang chính sách ưu tiên sử dụng điện tại chỗ, bảo đảm phù hợp với khả năng tiếp nhận của hệ thống điện.

Những chính sách nào không còn áp dụng?

Đối với các dự án mới, một số cơ chế từng tạo sức hút lớn cho thị trường điện mặt trời hiện đã kết thúc:

• Giá FIT điện mặt trời cố định.
• Chính sách mua điện ưu đãi cho phần điện dư.
• Mô hình đầu tư tập trung vào bán điện lên lưới.
• Các cơ chế khuyến khích phát triển đại trà giai đoạn đầu.

Hiện nay, chính sách tập trung vào việc nâng cao tỷ lệ điện tự sử dụng, phát triển nguồn điện phân tán và kiểm soát công suất đấu nối theo quy hoạch.

Nghị định 135 trước đây quy định gì?

Trước khi được thay thế bởi các quy định mới, nghị định 135 điện mặt trời mái nhà là một trong những cơ sở pháp lý quan trọng điều chỉnh hoạt động đầu tư, đấu nối và vận hành hệ thống điện mặt trời trên mái công trình.

Mục tiêu của chính sách là khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo và thu hút nguồn lực xã hội tham gia phát triển ngành điện.

Đối tượng được áp dụng

Chính sách chủ yếu áp dụng cho các hệ thống điện mặt trời lắp đặt trên mái công trình hợp pháp như:

• Hộ gia đình.
• Doanh nghiệp sản xuất.
• Nhà máy, nhà xưởng.
• Tòa nhà thương mại.
• Cơ sở kinh doanh dịch vụ.

Các hệ thống này có thể sử dụng điện tại chỗ và phát phần điện dư lên lưới theo cơ chế áp dụng tại thời điểm đó.

Cơ chế giá FIT điện mặt trời

Nội dung được quan tâm nhiều nhất trong giai đoạn này là cơ chế giá FIT điện mặt trời.

FIT (Feed-in Tariff) là chính sách mua điện với mức giá ưu đãi được xác định trước trong thời gian dài. Nhờ cơ chế này, nhà đầu tư có thể dễ dàng tính toán doanh thu, thời gian hoàn vốn và hiệu quả tài chính của dự án.

Chính sách FIT đã góp phần thúc đẩy hàng chục nghìn hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt trên cả nước. Tuy nhiên, khi cơ chế này kết thúc, hiệu quả đầu tư không còn phụ thuộc vào doanh thu bán điện mà chuyển sang khả năng tiết kiệm chi phí điện thông qua tự sử dụng.

Văn bản nào đang thay thế Nghị định 135?

Khi tìm hiểu nghị định 135 về điện mặt trời, câu hỏi tiếp theo mà nhiều người quan tâm là hiện nay đang áp dụng văn bản nào.

Hiện tại, cơ chế phát triển điện mặt trời mái nhà được điều chỉnh bởi Nghị định 58/2025/NĐ-CP cùng các quy định liên quan trong Quy hoạch điện VIII. Đây là cơ sở pháp lý mới định hướng phát triển điện mặt trời theo mô hình tự sản tự tiêu thay vì khuyến khích đầu tư bằng giá FIT như trước.

Nghị định 58 thay đổi điều gì?

Điểm thay đổi lớn nhất là chuyển trọng tâm từ bán điện sang sử dụng điện.

Nếu trước đây nhiều hệ thống được đầu tư để tận dụng giá FIT thì hiện nay hiệu quả dự án chủ yếu đến từ việc giảm chi phí tiền điện hàng tháng.

Một số định hướng chính gồm:

• Khuyến khích điện mặt trời tự sản tự tiêu.
• Ưu tiên sử dụng điện tại chỗ.
• Quản lý công suất phát lên lưới.
• Bảo đảm phù hợp với quy hoạch điện.
• Kiểm soát an toàn kỹ thuật khi đấu nối.

Điều này khiến việc thiết kế hệ thống hiện nay phải dựa nhiều hơn vào nhu cầu tiêu thụ điện thực tế.

Quy hoạch điện VIII định hướng ra sao?

Theo Quy hoạch điện VIII, điện mặt trời mái nhà vẫn là nguồn năng lượng được khuyến khích phát triển trong những năm tới.

Tuy nhiên, việc phát triển phải gắn với nhu cầu sử dụng thực tế và khả năng tiếp nhận của lưới điện khu vực.

Các nhóm được đánh giá có nhiều tiềm năng gồm:

• Nhà máy sản xuất.
• Khu công nghiệp.
• Kho vận và logistics.
• Tòa nhà thương mại.
• Công trình tiêu thụ điện lớn vào ban ngày.

Đây cũng là nhóm đối tượng có khả năng đạt hiệu quả đầu tư cao nhờ tỷ lệ tự sử dụng điện lớn.

Điện mặt trời mái nhà hiện quản lý ra sao?

Sau khi cơ chế FIT kết thúc, nhiều người thắc mắc hệ thống điện mặt trời mái nhà hiện nay được quản lý theo nguyên tắc nào.

Định hướng chung là ưu tiên sử dụng điện tại chỗ, đồng thời kiểm soát việc đấu nối và phát điện lên lưới nhằm bảo đảm vận hành an toàn cho hệ thống điện quốc gia.

Có còn được bán điện cho EVN không?

Đây là một trong những câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất hiện nay.

Khác với giai đoạn trước, điện dư phát lên lưới không còn được áp dụng cơ chế giá FIT cố định. Việc xử lý phần điện dư được thực hiện theo quy định hiện hành và chính sách áp dụng tại từng thời điểm.

Vì vậy, khi đầu tư hệ thống mới, chủ đầu tư không nên xây dựng phương án tài chính dựa chủ yếu vào doanh thu bán điện như trước đây.

Vì sao tự sản tự tiêu được ưu tiên?

Mô hình điện mặt trời tự sản tự tiêu giúp tận dụng tối đa điện năng tạo ra ngay tại nơi sử dụng.

Mô hình này mang lại nhiều lợi ích:

• Giảm chi phí tiền điện.
• Chủ động nguồn năng lượng.
• Giảm phụ thuộc vào biến động giá điện.
• Tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng sạch.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, đây hiện là yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư của dự án.

Điều kiện đấu nối hiện nay là gì?

Để được đấu nối hợp pháp, hệ thống điện mặt trời mái nhà cần đáp ứng các yêu cầu về pháp lý và kỹ thuật.

Thông thường, chủ đầu tư cần bảo đảm:

• Công trình lắp đặt hợp pháp.
• Thiết bị đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Bảo đảm an toàn điện.
• Đáp ứng yêu cầu phòng cháy chữa cháy.
• Thực hiện thủ tục với đơn vị điện lực khi có yêu cầu.

Việc khảo sát khả năng tiếp nhận của lưới điện và nhu cầu sử dụng điện thực tế ngay từ đầu sẽ giúp tránh phát sinh chi phí đầu tư không cần thiết.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi đầu tư?

Việc nghị định 135 về điện mặt trời không còn áp dụng cho các dự án mới đã làm thay đổi đáng kể cách doanh nghiệp đánh giá hiệu quả đầu tư.

Nếu trước đây nhiều hệ thống được thiết kế để tối ưu doanh thu bán điện thì hiện nay mục tiêu chính là giảm chi phí điện phục vụ sản xuất và kinh doanh.

Do đó, doanh nghiệp cần đánh giá dự án dựa trên nhu cầu sử dụng điện thực tế thay vì kỳ vọng vào nguồn thu từ điện dư phát lên lưới.

Thay đổi mô hình đầu tư

Xu hướng hiện nay là chuyển từ mô hình "đầu tư để bán điện" sang "đầu tư để tiết kiệm điện".

Khi thiết kế hệ thống, doanh nghiệp thường tập trung vào các yếu tố:

• Sản lượng điện tiêu thụ ban ngày.
• Mức hóa đơn điện hàng tháng.
• Tỷ lệ điện tự sử dụng.
• Khả năng mở rộng trong tương lai.

Cách tiếp cận này giúp hạn chế tình trạng lắp đặt công suất quá lớn nhưng không khai thác hết hiệu quả thực tế.

Những ngành có nhu cầu điện cao vào ban ngày như sản xuất công nghiệp, chế biến thực phẩm, logistics hoặc kho lạnh thường có lợi thế lớn khi đầu tư điện mặt trời mái nhà.

Những rủi ro cần đánh giá

Trước khi triển khai hệ thống, doanh nghiệp nên xem xét một số rủi ro quan trọng.

Rủi ro pháp lý:

• Chính sách có thể tiếp tục được cập nhật.
• Một số quy định kỹ thuật có thể thay đổi theo từng giai đoạn.

Rủi ro kỹ thuật:

• Thiết kế công suất không phù hợp nhu cầu sử dụng.
• Sản lượng thực tế thấp hơn dự kiến.

Rủi ro tài chính:

• Tỷ lệ tự tiêu thụ điện thấp.
• Thời gian hoàn vốn kéo dài hơn tính toán ban đầu.

Để hạn chế các rủi ro này, doanh nghiệp nên khảo sát phụ tải điện, đánh giá hiện trạng công trình và xây dựng phương án đầu tư phù hợp ngay từ đầu.

Có nên lắp điện mặt trời hiện nay không?

Mặc dù cơ chế FIT đã kết thúc, điện mặt trời mái nhà vẫn được đánh giá là một trong những giải pháp giúp giảm chi phí điện dài hạn và tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng sạch.

Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư hiện nay cần được đánh giá theo cách khác so với giai đoạn trước.

Trường hợp nên đầu tư

Điện mặt trời mái nhà thường phù hợp khi đáp ứng một hoặc nhiều điều kiện sau:

• Tiêu thụ nhiều điện vào ban ngày.
• Hóa đơn điện hàng tháng ở mức cao.
• Có diện tích mái đủ lớn để lắp đặt.
• Nhu cầu sử dụng điện ổn định quanh năm.
• Có kế hoạch vận hành lâu dài.

Đối với doanh nghiệp, đây còn là giải pháp hỗ trợ thực hiện các mục tiêu ESG, giảm phát thải carbon và nâng cao hình ảnh sử dụng năng lượng xanh.

Đối với hộ gia đình, hiệu quả thường rõ rệt hơn khi thường xuyên sử dụng điều hòa, máy bơm, bình nước nóng hoặc các thiết bị công suất lớn vào ban ngày.

Thời gian hoàn vốn bao lâu?

Thời gian hoàn vốn của một hệ thống điện mặt trời phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chi phí đầu tư, sản lượng điện tạo ra, mức tiêu thụ điện và tỷ lệ tự sử dụng.

Trong điều kiện phù hợp, nhiều hệ thống hiện nay có thời gian hoàn vốn khoảng 6–9 năm.

Một số yếu tố giúp rút ngắn thời gian hoàn vốn gồm:

• Tiêu thụ điện lớn vào ban ngày.
• Tỷ lệ điện tự sử dụng cao.
• Chi phí đầu tư hợp lý.
• Điều kiện bức xạ mặt trời thuận lợi.

Trong khi đó, tuổi thọ của tấm pin thường trên 25 năm và nhiều hệ thống vẫn duy trì hiệu suất tốt sau hàng chục năm vận hành.

Vì vậy, dù không còn cơ chế giá FIT, điện mặt trời mái nhà vẫn là khoản đầu tư đáng cân nhắc đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng điện ổn định.

Nghị định 135 về điện mặt trời gắn liền với giai đoạn phát triển mạnh của điện mặt trời mái nhà nhờ cơ chế giá FIT. Hiện nay, định hướng quản lý đã chuyển sang mô hình tự sản tự tiêu và phát triển phù hợp với quy hoạch điện. Trước khi đầu tư, cá nhân và doanh nghiệp nên cập nhật quy định mới, đánh giá nhu cầu sử dụng điện thực tế và khả năng hoàn vốn để lựa chọn phương án phù hợp.