Backlink là gì và ảnh hưởng đến SEO ra sao?

Tuy nhiên, hiểu backlink chỉ là “càng nhiều càng tốt” sẽ dẫn đến cách làm SEO sai lệch. Google sử dụng nhiều hệ thống và tín hiệu để xếp hạng nội dung; phân tích liên kết và PageRank là một phần trong hệ thống đó, chứ backlink không phải yếu tố duy nhất quyết định thứ hạng.

Vì vậy, giá trị thực tế của một backlink nên được nhìn qua ba câu hỏi: liên kết có liên quan đến nội dung được trỏ tới không, nguồn liên kết có đủ giá trị không và liên kết đó có khả năng đóng góp tín hiệu xếp hạng hay không. Một backlink phù hợp có thể hỗ trợ khả năng khám phá, cung cấp ngữ cảnh và góp phần vào tín hiệu liên kết; ngược lại, liên kết được tạo chủ yếu để thao túng thứ hạng có thể bị Google vô hiệu hóa hoặc xử lý theo chính sách spam.

Backlink là gì trong hệ thống liên kết của website?

Về cấu trúc, backlink không phải một loại liên kết đặc biệt trong HTML. Khái niệm này mô tả hướng nhìn của liên kết.

Giả sử website A có một bài viết chứa liên kết dẫn đến website B. Đối với website A, đó là outbound link — liên kết đi ra ngoài. Đối với website B, chính liên kết đó là backlink — liên kết nhận được từ một website khác.

Ví dụ:

Trang A → Trang B

Với Trang B, mũi tên từ Trang A chính là backlink.

Google có thể sử dụng những đường liên kết như vậy để khám phá trang mới. Tài liệu SEO Starter Guide của Google cho biết phần lớn các trang mới mà Google tìm thấy mỗi ngày được phát hiện thông qua liên kết.

Backlink còn mang theo ngữ cảnh. Phần văn bản có thể nhấp vào liên kết được gọi là anchor text. Google cho biết anchor text giúp cả người dùng lẫn công cụ tìm kiếm hiểu thêm về nội dung của trang được liên kết.

Do đó, backlink có thể thực hiện đồng thời nhiều chức năng: tạo đường dẫn để khám phá tài nguyên, biểu thị quan hệ giữa hai trang và cung cấp ngữ cảnh về nội dung đích.

Điều này cũng giải thích vì sao hai backlink không nhất thiết có giá trị giống nhau. Một liên kết nằm trong nội dung có quan hệ trực tiếp với trang đích tạo ra ngữ cảnh khác hoàn toàn với một liên kết được đặt ngẫu nhiên trên một trang không liên quan.

Backlink ảnh hưởng đến SEO thông qua cơ chế nào?

Ảnh hưởng của backlink đến SEO có thể hiểu qua hai lớp chính: khám phá trang và tín hiệu phục vụ hệ thống xếp hạng.

Ở lớp đầu tiên, liên kết tạo đường đi để crawler tìm thấy các URL. Google cho biết họ sử dụng liên kết để tìm các trang mới cần crawl, đồng thời hướng dẫn rằng một liên kết thông thường cần có cấu trúc HTML phù hợp để crawler có thể phân tích đáng tin cậy.

Ở lớp thứ hai, Google sử dụng các hệ thống phân tích cách các trang liên kết với nhau nhằm hiểu trang nói về điều gì và trang nào có thể hữu ích đối với truy vấn. PageRank là một trong những hệ thống phân tích liên kết nổi tiếng nhất và hiện vẫn là một phần của các hệ thống xếp hạng cốt lõi của Google, dù cách PageRank hoạt động đã phát triển đáng kể so với phiên bản ban đầu.

Có thể hình dung cơ chế ở mức khái niệm:

Trang nguồn → liên kết → trang đích

Liên kết tạo ra một quan hệ mà hệ thống tìm kiếm có thể phân tích. Nhưng giá trị của quan hệ đó không chỉ phụ thuộc vào việc “có link hay không”. Ngữ cảnh của liên kết, nội dung xung quanh, cách liên kết được tạo ra và cách Google xử lý liên kết đều có ý nghĩa.

Đây là lý do không nên chuyển khái niệm PageRank thành công thức đơn giản như “một backlink bằng một phiếu bầu”. Các hệ thống xếp hạng hiện đại của Google sử dụng nhiều tín hiệu khác nhau, và Google cũng có các hệ thống chuyên xử lý hành vi spam liên kết.

Backlink vì thế có thể đóng góp vào SEO, nhưng không tạo ra một mức tăng thứ hạng cố định hay có thể dự đoán chỉ dựa trên số lượng link.

Mức độ liên quan quyết định giá trị ngữ cảnh của backlink

Một backlink có ý nghĩa hơn khi người đọc có lý do hợp lý để đi từ trang đặt liên kết sang trang được liên kết.

Ví dụ, một bài viết chuyên sâu về nghiên cứu từ khóa liên kết đến tài liệu giải thích search intent tạo ra mối quan hệ nội dung rõ ràng. Người đọc đang tìm hiểu chủ đề thứ nhất có khả năng thực sự cần tài nguyên thứ hai.

Ngược lại, nếu một trang về thiết bị nhà bếp đột nhiên chèn liên kết với anchor text thương mại đến một dịch vụ SEO mà không có lý do nội dung rõ ràng, mối quan hệ ngữ nghĩa trở nên yếu hơn.

Tính liên quan có thể được xem xét ở nhiều tầng:

·         Chủ đề của trang đặt backlink có liên quan đến trang đích

·         Đoạn nội dung chứa backlink tạo ra ngữ cảnh phù hợp

·         Anchor text mô tả tự nhiên nội dung mà người đọc sắp truy cập

·         Người dùng có lý do thực tế để nhấp vào liên kết

Google khuyến nghị link text nên mang tính mô tả, ngắn gọn hợp lý và phù hợp với cả trang chứa liên kết lẫn trang đích.

Điểm quan trọng là liên quan không đồng nghĩa với anchor text phải chứa chính xác từ khóa SEO. Nếu cố tình lặp đi lặp lại anchor text thương mại giống nhau trên nhiều website chỉ nhằm tác động thứ hạng, liên kết có thể mất đi tính tự nhiên vốn có.

Một backlink tốt trước hết phải có lý do tồn tại đối với nội dung và người đọc. Giá trị SEO là hệ quả của một quan hệ web có ý nghĩa, không nên là lý do duy nhất khiến liên kết được tạo ra.

Uy tín của nguồn liên kết quan trọng hơn số lượng đơn thuần

Khi đánh giá backlink, số lượng là thông tin dễ đo nhất nhưng cũng dễ gây hiểu nhầm nhất.

Một website có 10.000 backlink không mặc nhiên có hồ sơ liên kết tốt hơn website có 500 backlink. Nếu phần lớn 10.000 liên kết đến từ mạng lưới trang chất lượng thấp, tự động tạo hoặc được xây dựng chủ yếu để thao túng thứ hạng, con số lớn không phản ánh giá trị tương ứng.

Điều cần đánh giá là nguồn nào đang tạo ra liên kết và tại sao nguồn đó lại liên kết.

Một nguồn liên kết có giá trị thường thể hiện sự phù hợp giữa nguồn, nội dung và trang đích. Ví dụ, một tài liệu chuyên môn được một website có nội dung cùng lĩnh vực sử dụng như tài nguyên tham khảo tạo ra tín hiệu khác với hàng trăm liên kết được chèn vào các trang không có quan hệ chủ đề.

Google cũng nhấn mạnh rằng cách tự nhiên để nhận liên kết là tạo nội dung độc đáo, hấp dẫn mà người khác thực sự muốn liên kết đến. Đồng thời, Google cảnh báo các liên kết không tự nhiên từ trao đổi link, paid-link scheme hoặc hệ thống tự động có thể gây hại thay vì mang lại lợi ích.

Trong thực hành SEO, các chỉ số do công cụ bên thứ ba xây dựng có thể hữu ích để sàng lọc website, nhưng không nên được hiểu là chỉ số xếp hạng chính thức của Google. Điều quan trọng hơn là đánh giá backlink trong ngữ cảnh thực: trang nguồn có chất lượng hay không, nội dung có liên quan hay không, liên kết có hợp lý đối với người đọc hay không và cách liên kết được hình thành có tự nhiên hay không.

Khả năng truyền sức mạnh của backlink không phải lúc nào cũng giống nhau

Cụm từ “truyền sức mạnh” thường được cộng đồng SEO sử dụng để mô tả khả năng một liên kết đóng góp tín hiệu liên kết cho trang đích. Tuy nhiên, không nên hiểu đây là một lượng “SEO power” cố định có thể nhìn thấy hoặc đo trực tiếp.

Google cung cấp các thuộc tính để website mô tả bản chất của một số liên kết.

rel="sponsored" được khuyến nghị cho liên kết quảng cáo, tài trợ hoặc các hình thức có tính thương mại. rel="ugc" phù hợp với liên kết trong nội dung do người dùng tạo, chẳng hạn bình luận hoặc bài đăng diễn đàn. rel="nofollow" có thể được sử dụng khi website không muốn ngụ ý sự chứng thực hoặc khi các giá trị khác không phù hợp. Google xử lý các thuộc tính này như những tín hiệu để hiểu cách liên kết nên được xem xét.

Bởi vậy, việc nhìn thấy một backlink trong công cụ phân tích chưa đủ để kết luận backlink đó đang truyền một lượng giá trị SEO cụ thể.

Cần phân biệt ba vấn đề:

Liên kết tồn tại không đồng nghĩa với liên kết chắc chắn truyền tín hiệu xếp hạng.

Liên kết có thể được crawl không đồng nghĩa với liên kết chắc chắn giúp tăng thứ hạng.

Liên kết đến từ website có chỉ số cao cũng không đồng nghĩa với Google bắt buộc phải trao giá trị tương ứng cho liên kết đó.

Google còn có hệ thống chống spam có khả năng vô hiệu hóa ảnh hưởng của các liên kết không tự nhiên. Trong bản cập nhật link spam tháng 12/2022, Google mô tả SpamBrain có khả năng phát hiện website mua liên kết và website được sử dụng để truyền outgoing links; khi liên kết spam bị vô hiệu hóa, tín hiệu mà các liên kết không tự nhiên từng truyền có thể bị mất.

Vì thế, “có backlink” và “backlink có giá trị SEO” là hai trạng thái khác nhau.

Backlink tốt, backlink yếu và backlink spam khác nhau ở đâu?

Không có một thuộc tính đơn lẻ đủ để phân loại mọi backlink. Cách đánh giá hợp lý hơn là xem xét đồng thời mức độ liên quan, chất lượng nguồn, vị trí/ngữ cảnh liên kết và mục đích hình thành liên kết.

Một backlink có giá trị thường xuất hiện vì trang đích thực sự bổ sung thông tin cho nội dung nguồn. Người biên tập có lý do để giới thiệu tài nguyên đó và người đọc cũng có lý do để truy cập.

Một backlink yếu có thể vẫn hoàn toàn hợp lệ nhưng giá trị ngữ cảnh thấp. Chẳng hạn, liên kết nằm trên một trang ít liên quan hoặc xuất hiện ở vị trí mà người dùng gần như không có lý do tương tác.

Backlink spam khác về bản chất: mục tiêu chính của việc tạo liên kết là thao túng hệ thống xếp hạng.

Chính sách spam hiện hành của Google liệt kê nhiều ví dụ về link spam, bao gồm mua hoặc bán liên kết nhằm mục đích xếp hạng, trao đổi liên kết quá mức và sử dụng chương trình hoặc dịch vụ tự động để tạo liên kết. Vi phạm chính sách có thể khiến trang hoặc website bị giảm thứ hạng, không xuất hiện trong kết quả hoặc chịu manual action tùy trường hợp.

Do đó, câu hỏi khi đánh giá backlink không nên chỉ là:

“Website này có chỉ số cao không?”

Câu hỏi có giá trị hơn là:

“Nếu bỏ mục tiêu tác động SEO, liên kết này có còn hợp lý đối với nội dung và người đọc hay không?”

Câu hỏi đó giúp phân biệt tương đối rõ giữa một liên kết được hình thành vì giá trị thông tin và một liên kết được dựng lên chủ yếu để tác động thuật toán.

Nên đánh giá backlink theo những yếu tố nào?

Một backlink nên được đánh giá như một quan hệ giữa hai tài liệu thay vì một con số độc lập.

Trước tiên là relevance. Hãy kiểm tra chủ đề của trang nguồn, đoạn văn chứa liên kết và nội dung trang đích có tạo thành một mạch thông tin tự nhiên hay không.

Tiếp theo là chất lượng của nguồn. Website và trang đặt backlink có nội dung thực sự hữu ích, có mục đích rõ ràng và có dấu hiệu tồn tại để phục vụ người đọc hay chỉ được xây dựng để xuất bản hàng loạt nội dung và liên kết.

Sau đó là ngữ cảnh và anchor text. Anchor nên giúp người đọc dự đoán hợp lý nội dung phía sau liên kết. Anchor không cần phải ép chính xác từ khóa mục tiêu; tính mô tả và tự nhiên quan trọng hơn việc cố gắng tối ưu từng liên kết. Google cũng khuyến nghị anchor text phải mang tính mô tả và liên quan.

Cuối cùng là bản chất hình thành liên kết. Nếu liên kết xuất hiện vì quảng cáo, tài trợ hoặc quan hệ thương mại, việc khai báo thuộc tính liên kết phù hợp trở nên quan trọng. Nếu hàng loạt backlink được tạo chỉ để thao túng thứ hạng, chiến lược đã đi ngược nguyên tắc mà Google đặt ra cho link spam.

Vì vậy, một hồ sơ backlink có giá trị không nhất thiết phải có số lượng lớn nhất. Điều cần hướng tới là những liên kết có lý do tồn tại rõ ràng, đến từ những nguồn phù hợp và được đặt trong ngữ cảnh hữu ích cho người đọc.

Backlink vẫn có vai trò trong SEO vì liên kết giúp Google khám phá trang, hiểu quan hệ giữa các tài liệu và là đầu vào cho các hệ thống phân tích liên kết như PageRank. Nhưng Google sử dụng nhiều hệ thống và tín hiệu xếp hạng, nên không thể quy toàn bộ hiệu quả SEO về số lượng backlink.

Cách hiểu thực tế hơn là xem mỗi backlink qua ba lớp: mức độ liên quan tạo ra ý nghĩa ngữ cảnh, chất lượng nguồn quyết định giá trị của sự giới thiệu và cách liên kết được hình thành/xử lý quyết định liệu nó có thể đóng góp tín hiệu SEO hay không.

Vì thế, mục tiêu không nên là thu thập nhiều backlink nhất có thể. Một chiến lược bền vững hơn là tạo nội dung đủ hữu ích để những website phù hợp có lý do thực sự dẫn người đọc đến đó. Đây cũng phù hợp với hướng dẫn của Google về việc nhận liên kết tự nhiên thông qua nội dung độc đáo và hấp dẫn, thay vì dựa vào các mô hình liên kết nhân tạo.