Danh thắng Thác Drai Kpơr ở Đắk Lắk

Cảnh quan tự nhiên nổi bật của Thác Drai Kpơr

Drai Kpơr gây ấn tượng trước hết bởi quy mô và cấu trúc của dòng thác. Theo thông tin về danh thắng, dòng nước hình thành một chuỗi gồm bốn ngọn thác nối tiếp nhau, tạo nên nhiều lớp cảnh quan thay vì chỉ có một tầng nước đổ đơn lẻ.

Dòng thác trải dài hơn 100 m, bề rộng mặt nước khoảng 50 m và có đoạn nước đổ xuống với độ cao khoảng 30 m. Sự thay đổi độ cao của địa hình khiến nước đang trải rộng trên mặt đá bất ngờ đổ xuống thung lũng, tạo nên vẻ mạnh mẽ đặc trưng của thác giữa núi rừng.

Nguồn nước của Drai Kpơr có liên hệ với dòng Ea Kpăm và Ea Kpơr, bắt nguồn từ khu vực các dãy núi Cư Yang và Cư Kdroa. Nhờ địa hình tự nhiên của khu vực nam Trường Sơn, dòng chảy qua những độ cao khác nhau trước khi tạo thành hệ thống thác và tiếp tục hòa vào lưu vực sông Krông Pác.

Vì vậy, nét nổi bật của cảnh quan Drai Kpơr không chỉ nằm ở chiều cao của thác mà còn ở sự kết hợp giữa dòng nước rộng, nhiều tầng thác và không gian núi rừng bao quanh.

Giá trị văn hóa gắn với người Ê Đê Drao

Drai Kpơr có mối liên hệ lâu đời với đời sống tinh thần của cộng đồng Ê Đê Drao trong khu vực. Theo cách giải thích được ghi nhận về tên gọi, “Drai” mang nghĩa là thác, còn “Kpơr” gắn với linh hồn, vì vậy Drai Kpơr thường được hiểu là “thác linh hồn”.

Tên gọi này phản ánh ý nghĩa của thác trong quan niệm truyền thống của cư dân bản địa. Drai Kpơr không chỉ được nhìn nhận như một cảnh quan tự nhiên mà còn là không gian gắn với tín ngưỡng và sự tôn kính đối với các lực lượng thiêng trong tự nhiên.

Trong quan niệm truyền thống được lưu truyền tại địa phương, khu vực thác gắn với Yàng và với niềm tin về sự che chở cho cuộc sống của cộng đồng. Vì thế, giá trị của Drai Kpơr còn nằm ở mối quan hệ giữa con người, nguồn nước, núi rừng và thế giới tinh thần của người Ê Đê Drao.

Dấu ấn lịch sử cách mạng tại Drai Kpơr

Một lớp giá trị khác làm Drai Kpơr trở nên đặc biệt là dấu ấn lịch sử cách mạng. Trong các thời kỳ kháng chiến, khu vực rừng Kpơr từng là địa bàn căn cứ cách mạng, tận dụng đặc điểm rừng núi và địa hình tự nhiên để phục vụ hoạt động kháng chiến.

Đặc biệt trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, khu vực Drai Kpơr và buôn Trưng gắn với hoạt động của lực lượng cách mạng cũng như sự hỗ trợ của người dân địa phương. Những dấu tích và câu chuyện lịch sử này khiến cảnh quan thiên nhiên tại đây đồng thời trở thành không gian ghi nhớ một giai đoạn đấu tranh của cư dân vùng Tây Nguyên.

Giá trị lịch sử của Drai Kpơr vì thế không tách biệt khỏi cộng đồng bản địa. Thiên nhiên vừa tạo nên cảnh quan đặc sắc, vừa từng cung cấp địa hình và không gian để người dân cùng lực lượng cách mạng bám trụ trong chiến tranh.

Giá trị của Drai Kpơr với tư cách danh thắng quốc gia

Thác Drai Kpơr đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng di tích quốc gia theo Quyết định số 105/2004/QĐ-BVHTT ngày 15/12/2004.

Việc xếp hạng thể hiện giá trị đáng được bảo vệ của danh thắng, đặc biệt là cảnh quan tự nhiên gắn với những yếu tố văn hóa và lịch sử tại khu vực. Công tác khoanh vùng bảo vệ di tích cũng có ý nghĩa trong việc duy trì không gian cảnh quan và hạn chế những tác động có thể làm suy giảm giá trị của thác.

Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, địa bàn xã Cư Bông trước đây, nơi có danh thắng, được sáp nhập cùng xã Cư Yang và mang tên xã Cư Yang. Điều này không làm thay đổi những giá trị cốt lõi đã tạo nên vị thế của Drai Kpơr: một thắng cảnh tự nhiên đồng thời gắn chặt với văn hóa Ê Đê Drao và lịch sử địa phương.

Thác Drai Kpơr nổi bật không chỉ bởi chuỗi thác nhiều tầng giữa núi rừng Đắk Lắk mà còn bởi sự hội tụ của ba lớp giá trị: cảnh quan thiên nhiên, đời sống tinh thần của người Ê Đê Drao và dấu ấn căn cứ cách mạng. Việc được xếp hạng di tích quốc gia càng khẳng định Drai Kpơr là một danh thắng có giá trị vượt ra ngoài vẻ đẹp của riêng một thác nước.